मेरा हिसाब
PPF म्हणजे काय?
पब्लिक प्रॉव्हिडंट फंड (PPF) ही दीर्घ मुदतीची सरकारी बचत योजना आहे. पोस्ट ऑफिस किंवा बँकेत खाते उघडता येते, प्रत्येक आर्थिक वर्षात ₹500 ते ₹1.5 लाख भरता येतात, आणि ते 15 वर्षांनी मॅच्युअर होते. व्याजदर भारत सरकार दर तिमाहीला ठरवते; जुलै–सप्टेंबर 2026 साठी तो वार्षिक 7.1% आहे, मागील अनेक तिमाहींइतकाच.
PPF ही तिन्ही टप्प्यांवर करमुक्त असलेल्या मोजक्या गुंतवणुकींपैकी एक आहे: जुन्या कर पद्धतीत भरलेल्या रकमेवर वजावट मिळते (आयकर अधिनियम, 2025 चे कलम 123; आधीचे कलम 80C), आणि व्याज व मॅच्युरिटी रक्कम दोन्ही करमुक्त असतात.
PPF चे व्याज कसे काढतात
- व्याज दरमहा 5 तारखेपासून महिन्याच्या शेवटच्या दिवसापर्यंतच्या सर्वात कमी शिल्लक रकमेवर काढले जाते.
- ते वर्षातून एकदा, 31 मार्चला खात्यात जमा होते, त्यामुळे चक्रवाढ वार्षिक होते.
- 5 तारखेपर्यंत भरलेल्या रकमेवर त्या महिन्याचे व्याज मिळते; 6 तारखेला किंवा नंतर भरल्यास त्या महिन्याचे व्याज मिळत नाही.
म्हणूनच वर्षभराची रक्कम 5 एप्रिलपूर्वी भरल्यास सर्वात जास्त व्याज मिळते.
7.1% दराने उदाहरणे
| वार्षिक भरणा | 15 वर्षांत एकूण भरणा | मॅच्युरिटी रक्कम | मिळालेले व्याज |
|---|---|---|---|
| ₹12,000 | ₹1,80,000 | ₹3,25,457 | ₹1,45,457 |
| ₹50,000 | ₹7,50,000 | ₹13,56,070 | ₹6,06,070 |
| ₹1,00,000 | ₹15,00,000 | ₹27,12,139 | ₹12,12,139 |
| ₹1,50,000 | ₹22,50,000 | ₹40,68,209 | ₹18,18,209 |
दरमहा ₹12,500 भरल्यास (हेही वर्षाला ₹1.5 लाख) 15 वर्षांनी ₹39,44,599 मिळतात, म्हणजे 5 एप्रिलपूर्वी एकदाच ₹1.5 लाख भरण्यापेक्षा सुमारे ₹1.24 लाख कमी, कारण प्रत्येक मासिक भरण्यावर व्याज उशिरा सुरू होते.
15 वर्षांनंतर मुदतवाढ
मॅच्युरिटीला पैसे काढता येतात, किंवा खाते 5-5 वर्षांनी वाढवता येते, भरणा चालू ठेवून किंवा न ठेवता (भरणा चालू ठेवायचा असल्यास मॅच्युरिटीनंतर एका वर्षाच्या आत मुदतवाढीचा फॉर्म द्यावा लागतो). वर्षाला ₹1.5 लाखांवर:
| कालावधी | एकूण भरणा | मॅच्युरिटी रक्कम |
|---|---|---|
| 15 वर्षे | ₹22,50,000 | ₹40,68,209 |
| 20 वर्षे | ₹30,00,000 | ₹66,58,288 |
| 25 वर्षे | ₹37,50,000 | ₹1,03,08,015 |
पैसे काढणे आणि कर्ज
- कर्ज: तिसऱ्या ते सहाव्या आर्थिक वर्षापर्यंत, कर्जाच्या दोन वर्षे आधीच्या वर्षअखेरच्या शिलकीच्या 25% पर्यंत.
- अंशतः पैसे काढणे: सातव्या आर्थिक वर्षापासून वर्षातून एकदा, चार वर्षे आधीच्या वर्षअखेरची शिल्लक किंवा मागील वर्षअखेरची शिल्लक, यापैकी जी कमी असेल तिच्या 50% पर्यंत.
- मुदतपूर्व बंद: 5 वर्षांनंतर, फक्त गंभीर आजार किंवा उच्च शिक्षणासारख्या कारणांसाठी, 1% कमी व्याजासह.
हे नियम PPF योजना, 2019 मधील आहेत; कोणताही निर्णय घेण्यापूर्वी तुमच्या पोस्ट ऑफिस किंवा बँकेकडून खात्री करा, कारण नियम बदलू शकतात.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
PPF चा सध्याचा व्याजदर किती आहे?
जुलै–सप्टेंबर 2026 साठी वार्षिक 7.1%. सरकार दर तिमाहीला त्याचा आढावा घेते, म्हणून दर बदलला असल्यास वर दर बदला.
PPF मध्ये वर्षाला ₹1.5 लाख भरल्यास 15 वर्षांनी किती मिळतील?
7.1% दराने, दरवर्षी 5 एप्रिलपूर्वी ₹1.5 लाख भरल्यास ₹40,68,209 होतात: ₹22.5 लाख भरणा आणि ₹18.18 लाख व्याज, सर्व करमुक्त.
दरमहा भरणे चांगले की वर्षातून एकदा?
5 एप्रिलपूर्वी वर्षातून एकदा भरल्यास सर्वात जास्त मिळते. ते शक्य नसेल तर दरमहा 5 तारखेपूर्वी भरा, म्हणजे प्रत्येक भरण्यावर त्या महिन्याचे व्याज मिळेल.
PPF च्या व्याजावर कर लागतो का?
नाही. PPF चे व्याज आणि मॅच्युरिटी रक्कम पूर्णपणे करमुक्त आहेत. जुनी कर पद्धत वापरत असाल तर भरलेल्या रकमेवर वर्षाला ₹1.5 लाखांपर्यंत वजावट घेता येते (आयकर अधिनियम, 2025 चे कलम 123, ज्याने कलम 80C ची जागा घेतली आहे).
मी टाकलेली माहिती कुठेही साठवली जाते का?
नाही. सर्व हिशोब तुमच्या ब्राउझरमध्येच होतो. तुमची कोणतीही माहिती आमच्या सर्व्हरवर पाठवली जात नाही किंवा साठवली जात नाही.