मेरा हिसाब
आवर्ती ठेव (RD) म्हणजे काय?
आवर्ती ठेवीत तुम्ही दर महिन्याला ठराविक रक्कम बँक किंवा पोस्ट ऑफिसमध्ये जमा करता आणि त्यावर ठराविक व्याज मिळते. मुदत संपल्यावर तुमची सर्व जमा रक्कम व्याजासह परत मिळते. शाळेची फी, सण किंवा घराचे डाउन पेमेंट अशा उद्दिष्टांसाठी मासिक उत्पन्नातून बचत करण्याचा हा सोपा मार्ग आहे.
RD ची मॅच्युरिटी रक्कम कशी काढतात?
प्रत्येक मासिक हप्त्यावर तो जितके महिने जमा राहतो तितक्या काळाचे व्याज मिळते, आणि व्याज दर तिमाहीला जोडले जाते. पहिल्या हप्त्यावर पूर्ण मुदतीचे व्याज मिळते, शेवटच्या हप्त्यावर फक्त एका महिन्याचे. हे सर्व जोडून:
मॅच्युरिटी = Σ R × (1 + r ÷ 400)k ÷ 3, k = 1 ते n
- R = मासिक हप्ता
- r = वार्षिक व्याजदर (%)
- n = एकूण मासिक हप्ते
- k = प्रत्येक हप्ता किती महिने जमा राहतो
उदाहरणे
| मासिक हप्ता | दर | मुदत | एकूण जमा | मिळणारे व्याज | मॅच्युरिटी रक्कम |
|---|---|---|---|---|---|
| ₹1,000 | 7% | 1 वर्ष | ₹12,000 | ₹462 | ₹12,462 |
| ₹5,000 | 7% | 3 वर्षे | ₹1,80,000 | ₹20,686 | ₹2,00,686 |
| ₹2,000 | 7% | 5 वर्षे | ₹1,20,000 | ₹23,866 | ₹1,43,866 |
| ₹5,000 | 6.5% | 5 वर्षे | ₹3,00,000 | ₹54,954 | ₹3,54,954 |
लक्षात घ्या की जास्त मुदतीत व्याज वेगाने वाढते, कारण सुरुवातीच्या हप्त्यांवर व्याजावरही व्याज मिळत राहते.
RD, FD की SIP?
- RD: ठराविक आणि खात्रीशीर परतावा; मासिक उत्पन्नातून बचतीसाठी चांगली.
- FD: तुमच्याकडे आधीच एकरकमी रक्कम असेल तर चांगली, कारण पूर्ण रकमेवर पहिल्या दिवसापासून व्याज मिळते.
- SIP: म्युच्युअल फंडात मासिक गुंतवणूक; परतावा खात्रीशीर नाही, पण दीर्घ काळात जास्त असू शकतो.
टिप्स
- ऑटो-डेबिट लावा म्हणजे पगाराच्या तारखेला हप्ता आपोआप कापला जाईल आणि कोणताही हप्ता चुकणार नाही.
- हप्ता चुकल्यास दंड किती ते जाणून घ्या. बँका साधारणपणे थोडे शुल्क घेतात, आणि अनेक हप्ते चुकल्यास खाते बंद होऊ शकते.
- कर लक्षात ठेवा. RD व्याजावर तुमच्या स्लॅबनुसार कर लागतो, आणि TDS चे नियम FD प्रमाणेच आहेत.
- पोस्ट ऑफिसशी तुलना करा. पोस्ट ऑफिस RD ची मुदत 5 वर्षे असते आणि व्याज तिमाहीला जोडले जाते; त्याचा दर दर तिमाहीला बदलतो, म्हणून सध्याचा दर इंडिया पोस्टच्या (India Post) वेबसाइटवर पहा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
RD चांगली की FD?
तुमच्याकडे पैसे आधीच असतील तर FD मध्ये साधारणपणे जास्त व्याज मिळते, कारण पूर्ण रकमेवर पहिल्या दिवसापासून व्याज लागते. दर महिन्याला उत्पन्नातून ठराविक रक्कम वाचवायची असेल तर RD चांगली.
RD चा हप्ता चुकला तर काय होते?
बहुतेक बँका उशिरा भरलेल्या हप्त्यावर थोडा दंड घेतात. अनेक हप्ते चुकल्यास बँक RD बंद करून तुमची रक्कम व्याजासह परत करू शकते.
RD व्याजावर कर लागतो का?
हो. RD चे व्याज तुमच्या उत्पन्नात जोडले जाते आणि स्लॅबनुसार कर लागतो. बँकेकडून मिळणारे एकूण व्याज वार्षिक मर्यादेपेक्षा जास्त झाल्यास TDS कापला जातो.
RD मुदतीपूर्वी बंद करता येते का?
बहुतेक बँका मुदतपूर्व बंद करण्याची परवानगी देतात, पण कमी व्याजदर देतात आणि दंड घेऊ शकतात.
माझ्या बँकेची मॅच्युरिटी रक्कम थोडी वेगळी का आहे?
बँका दर तिमाहीचे व्याज राउंड करताना किंवा दिवस मोजताना थोडी वेगळी पद्धत वापरू शकतात. फरक साधारणपणे काही रुपयांचाच असतो.