मेरा हिसाब
CTC विरुद्ध हातात येणारा पगार
तुमचा CTC (कंपनीचा एकूण खर्च) म्हणजे नियोक्ता वर्षभरात तुमच्यावर करतो तो सर्व खर्च, ज्यात त्याचे स्वतःचे PF योगदान आणि कधी कधी ग्रॅच्युइटीही असते. हातात येणारा पगार म्हणजे दरमहा तुमच्या बँक खात्यात येणारी रक्कम, हे वजा झाल्यावर:
- नियोक्त्याचा PF आणि ग्रॅच्युइटी, जे CTC चा भाग आहेत पण दरमहा मिळत नाहीत;
- तुमचे PF योगदान (साधारणपणे बेसिकचे 12%);
- व्यवसाय कर (महाराष्ट्रात वर्षाला ₹2,500);
- आयकर (TDS), जो वर्षभराच्या पगारात विभागून कापला जातो.
FY 2026-27 ची उदाहरणे
बेसिक CTC च्या 50%, PF दरमहा ₹3,000 पर्यंत, व्यवसाय कर ₹2,500 आणि इतर कोणतीही वजावट नाही, असे धरून:
| वार्षिक CTC | कर, नवी पद्धत | कर, जुनी पद्धत | दरमहा हातात (नवी पद्धत) |
|---|---|---|---|
| ₹3,00,000 | ₹0 | ₹0 | ₹21,792 |
| ₹6,00,000 | ₹0 | ₹0 | ₹43,792 |
| ₹10,00,000 | ₹0 | ₹91,104 | ₹77,125 |
| ₹13,00,000 | ₹0 | ₹1,71,756 | ₹1,02,125 |
| ₹15,00,000 | ₹91,884 | ₹2,34,156 | ₹1,11,135 |
| ₹25,00,000 | ₹3,09,140 | ₹5,46,156 | ₹1,76,363 |
नव्या पद्धतीत सुमारे ₹12.75 लाखांपर्यंतचा एकूण पगार करमुक्त आहे: ₹75,000 च्या प्रमाणित वजावटीनंतर करपात्र उत्पन्न ₹12 लाख राहते, जिथे सवलतीमुळे कर शून्य होतो.
FY 2026-27 चे आयकर टप्पे
बजेट 2026 मध्ये पगारदारांसाठीचे दर बदलले नाहीत.
| नवी पद्धत (डिफॉल्ट) | दर | जुनी पद्धत (60 वर्षांखालील) | दर |
|---|---|---|---|
| ₹4 लाखांपर्यंत | शून्य | ₹2.5 लाखांपर्यंत | शून्य |
| ₹4–8 लाख | 5% | ₹2.5–5 लाख | 5% |
| ₹8–12 लाख | 10% | ₹5–10 लाख | 20% |
| ₹12–16 लाख | 15% | ₹10 लाखांपेक्षा जास्त | 30% |
| ₹16–20 लाख | 20% | ||
| ₹20–24 लाख | 25% | ||
| ₹24 लाखांपेक्षा जास्त | 30% |
- प्रमाणित वजावट (स्टँडर्ड डिडक्शन): ₹75,000 (नवी) किंवा ₹50,000 (जुनी).
- सवलत (रिबेट): ₹12 लाखांपर्यंतच्या करपात्र उत्पन्नावर कर शून्य (नवी, त्याच्या अगदी वर मार्जिनल रिलीफसह) किंवा ₹5 लाखांपर्यंत (जुनी).
- सेस: करावर 4%; ₹50 लाखांवर अधिभार (सरचार्ज) लागतो.
नवी पद्धत की जुनी?
जुनी पद्धत तेव्हाच फायद्याची ठरते जेव्हा तुमच्या वजावटी मोठ्या असतात: PF, PPF, ELSS, जीवन विमा यांसारखी गुंतवणूक (आयकर अधिनियम, 2025 च्या कलम 123 खाली ₹1.5 लाखांपर्यंत; आधीचे कलम 80C), भाड्यावरील HRA सूट, आरोग्य विमा आणि गृहकर्जाचे व्याज. तुलना करण्यासाठी त्या वर "जुनी पद्धत" मध्ये टाका; सुमारे ₹15–20 लाखांपर्यंत कमावणाऱ्या बहुतेकांना नव्या पद्धतीत जास्त पैसे उरतात.
टिप्स
- PF ही बचत आहे, तोटा नाही. त्यावर व्याज मिळते आणि ते तुम्हालाच परत मिळते, पण त्यामुळे दरमहा हातात येणारा पगार कमी होतो.
- वर्षाच्या सुरुवातीला HR ला तुमची कर पद्धत सांगा, म्हणजे दरमहा योग्य TDS कापला जाईल.
- ऑफर लेटर वेगवेगळे असतात. काही कंपन्या CTC मध्ये व्हेरिएबल पे, विमा किंवा मील कार्डही धरतात; ऑफरची तुलना करण्यापूर्वी जे दरमहा मिळत नाही ते वजा करा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
₹10 लाख CTC वर हातात किती पगार येईल?
बेसिक 50%, PF दरमहा ₹3,000 आणि ₹2,500 व्यवसाय कर धरल्यास, नव्या पद्धतीत दरमहा सुमारे ₹77,125, आणि आयकर शून्य.
₹12 लाखांपर्यंतचा पगार करमुक्त आहे का?
नव्या पद्धतीत हो: सवलतीमुळे ₹12 लाखांपर्यंतच्या करपात्र उत्पन्नावर कर शून्य आहे, आणि ₹75,000 च्या प्रमाणित वजावटीसह याचा अर्थ ₹12.75 लाखांपर्यंतचा एकूण पगार.
PF मुळे हातात येणारा पगार का बदलतो?
तुमचा PF आणि नियोक्त्याचा PF दोन्ही CTC मधून जातात. 17 सप्टेंबर 2026 पासून EPF ची नवी वेतन मर्यादा दरमहा ₹25,000 आहे, म्हणजे किमान PF ₹25,000 पर्यंतच्या बेसिकचे 12%, म्हणजे दरमहा ₹3,000; अनेक नियोक्ते संपूर्ण बेसिकचे 12% कापतात.
सर्व राज्यांत व्यवसाय कर लागतो का?
नाही. महाराष्ट्र, कर्नाटक, पश्चिम बंगाल, गुजरात आणि इतर काही राज्यांत लागतो; काही राज्यांत नाही. तुमच्या राज्याची रक्कम टाका, किंवा 0.
मी टाकलेली माहिती कुठेही साठवली जाते का?
नाही. सर्व हिशोब तुमच्या ब्राउझरमध्येच होतो. तुमची कोणतीही माहिती आमच्या सर्व्हरवर पाठवली जात नाही किंवा साठवली जात नाही.